Telefon: (+452) 234 14 14

Ekonomik Karmaşıklık

  • Ekonomik karmaşılık_MİT
  • Ekonomik karmaşılık_HARVARD

http://atlas.media.mit.edu/tr/

Dün kardeşim Avşin Kaşık ziyaretime gelmişti. Avşin Kaşık'ı tanıyanlar her konuda konuşacak bir bilgisi olduğunu bilir. Ülke ekonomisi hakkında konuşurken yazıma konu olacak bu kavramı anlattı.  http://atlas.media.mit.edu/tr/  bu siteyi gösterdi.

Proje MIT Media Lab tarafından gerçekleştirilmiştir. Ekonomik Karmaşıklık Gözlemevi'nin geliştirilmesi, yönlendirilmemiş araştırmalar için MIT Media Lab konsorsiyumu tarafından desteklenmiştir. Ekonomik Karmaşıklık Gözlemevi katkıları öyküsü için şunları yapabilirsiniz Github proje katkıları zaman çizelgesini görmek . Ekonomik Karmaşıklık Gözlemevi bir selefi olan ürün uzay sitesi 2007 yılında Notre Dame de yüksek lisans öğrencisi olarak César Hidalgo tarafından inşa.

Ardından araştırmama devam ederken  http://atlas.cid.harvard.edu/ bu siteye ulaştım.

Ekonomik Karmaşıklık 

Harvard Üniversitesi akademisyenleri Ricardo Hausmann ve César Hidalgo öncülüğünde 2000’lerin sonlarında geliştirilen yeni bir metodoloji, ülkelerin ekonomik üretim yapılarının içerdiği yetkinlik ve bilgiyi doğrudan ölçmeyi hedefliyor. Bu yetkinlik ve bilgiler farklı ürünlerden oluşan bir üretim yelpazesini üretebilmek için gerekli olduğundan, çalışma ürünlerin çeşitliliği üzerinde yoğunlaşıyor. Çalışma 800’e yakın farklı ürünü ve 120’nin üzerinde ülkeyi kapsıyor. Bir ülkenin ihraç ürünleri gamının, üretim yapısını yeterince yansıttığı varsayımı yapılıyor. Sonuçlara göre, ihracat yapısı büyük ölçüde ülkelerin yetkinliklerini gösterebiliyor. Çalışma ülkelerin ekonomik karmaşıklık düzeyi ve ürünlerin karmaşıklık düzeyi sonuçlarına aynı anda ulaşıyor. Burada ‘karmaşıklık’ kavramından anlaşılan sahip olunan veya üretim için gereken bilgi ve yetkinliklerin karmaşıklığı. Endeks olarak hesaplanan bu düzeylere ulaşmak için birbiriyle bağlantılı iki ölçüt üzerinden gidiliyor. Ülkelerin ‘çeşitlendirilmişliği’, bir ülkenin kaç farklı üründe asgari düzeyde ihracat yaptığını gösteriyor. Bu asgari düzey, bir ülkenin toplam ihracatı içinde belli bir ürünün payının, o ürünün dünyadaki toplam ihracat tutarının küresel toplam ihracat içindeki payına oranı olarak tanımlanan ‘Açıklanmış Mukayeseli Üstünlük’ oranı ile belirleniyor. Diğer ölçüt, ürünün kaç ülke tarafından – aynı asgari düzeyde - ihraç edildiğini gösteren ‘yaygınlığı’ kavramı olarak tanımlanıyor. 

 


Ürün ve ülke ekonomilerinin karmaşıklığı arasında yakın bir ilişki bulunuyor. Ekonomisi daha karmaşık olan ülkeler, çeşitlendirilmiş – yani çok sayıda ürünün bilgi ve yetkinliğine sahip olan ve bunları ihraç eden – ülkeler oluyor. Daha karmaşık olan ürünler ise üretimi için gereken bilgi ve yetkinlik düzeyinden dolayı daha az yaygın olan – daha az ülke tarafından ihraç edilen – ürünleri içeriyor. Ancak bir ürünün az yaygın olması tek başına karmaşıklığını göstermeyebiliyor: Bir ürün, az bulunur bir doğal kaynak olmasından dolayı da yaygınlığı sınırlı olabiliyor. Bu nedenle, ürünlerin daha karmaşık olması için az yaygın ancak ‘çeşitlendirilmiş’ ihracat yapısına – yani daha fazla bilgi ve yetkinliğe sahip – ülkeler tarafından ihraç edilmiş olması gerekiyor. Diğer taraftan ülkelerin sadece çeşitlendirilmiş olması değil, ihraç ettikleri ürünlerin de karmaşık – yani daha az sayıda ve çeşitlendirilmiş ülkeler tarafından ihraç edilen ürünler – olması şartı aranıyor. Ekonomik karmaşıklık düzeyi en yüksek olan Japonya, Almanya, İsveç, Singapur gibi ülkeler, çok sayıda ancak herkes tarafından üretilemeyen – gelişmiş spesifik makine, kimya ve elektronik ürünler gibi - ürünleri ihraç ediyorlar ve ihracat hacmi ürünler arasında dengeli dağılıyor. Bu ülkeler genellikle yüksek gelir ve rekabetçilik düzeyindeler ve çalışılan saat başına işgücü üretkenlikleri yüksek oluyor. Türkiye ve BRIC ülkeleri gibi gelişen ülkeler ‘orta düzeyde’ ekonomik karmaşıklığa sahipler. Gelir, rekabetçilik ve işgücü üretkenliği ‘orta seviyede’ gerçekleşiyor. İşgücünün önemli bir kısmını düşük becerili çalışanlar oluşturuyor ancak sınırlı oranda yüksek becerili işgücü bulunuyor. Bu ülkelerde, tekstil, demir çelik, seramik, fazla karmaşık olmayan otomotiv ve elektronik parçalarının ihracatında yoğunlaşma gözlemleniyor. (kaynak: Metin Ercan - Yetkinlikler ve ekonomik karmaşıklık)